Phương pháp dạy trẻ để có tinh thần trách nhiệm

Khi chúng ta dạy trẻ tính trách nhiệm, trẻ sẽ thấy được nguyên nhân và hậu quả của hành vi của mình. Với khả năng này con bạn sẽ không vội vàng làm bất cứ việc gì mà không nghĩ đến hậu quả. Con bạn sẽ hiểu rằng nó không chỉ có một mình và hành động của nó cũng ảnh hưởng đến người khác nữa. Khi con bạn hiểu điều này, nó sẽ dễ hiểu những việc khác một cách bao quát hơn.

Có nhiều cách để dạy cho trẻ tinh thần trách nhiệm, ví dụ như chỉ cho con bạn làm thế nào để hoàn thành những cam kết bằng cách chính bạn hoàn thành những điều đó. …..
10 kỹ năng sống phải dạy trẻ trước khi vào tiểu học
A.Lý do dạy cho trẻ tinh thần trách nhiệm:

Tinh thần trách nhiệm là một trải nghiệm mà con người có được sau khi tự đánh giá ảnh hưởng của giá trị xã hội của chính mình thông qua hành vi, lời nói. Khi một người có khả năng nhất định thì cũng cần có một tinh thần trách nhiệm nhất định.

– Nếu con bạn hiểu lý do vì sao cần cư xử như thế, con bạn sẽ có trách nhiệm hơn về hành vi của mình. Con bạn sẽ biết cần phải làm gì. Bạn không phải thỏa thuận, dụ dỗ, đe dọa hay lớn tiếng với con.

– Con bạn sẽ thích ứng tốt ở trường: Về bản chất, khi đứa trẻ biết cách cư xử ở nhà, nó cũng sẽ làm như thế ở học đường. Mong ước của các bậc phụ huynh là con mình nổi trội ở trường. Khi ít bị sức ép và sự đổ vỡ trong gia đình, đứa trẻ sẽ cư xử tốt hơn để có thể thích nghi với những thách thức bên ngoài. Khi gia đình hạnh phúc, đứa trẻ sẽ cảm thấy an toàn hơn và muốn được thử thách.

– Khi chúng ta dạy trẻ tính trách nhiệm, trẻ sẽ thấy được nguyên nhân và hậu quả của hành vi của mình. Với khả năng này con bạn sẽ không vội vàng làm bất cứ việc gì mà không nghĩ đến hậu quả. Con bạn sẽ hiểu rằng nó không chỉ có một mình và hành động của nó cũng ảnh hưởng đến người khác nữa. Khi con bạn hiểu điều này, nó sẽ dễ hiểu những việc khác một cách bao quát hơn.

14483493_892202544245626_1642066869_n

– Con bạn có thể làm việc cùng những người khác trong nhóm. Khi đứa trẻ có trách nhiệm làm việc trong một nhóm, nó sẽ là một thành viên tốt vì nó hiểu công việc của mình trong nhóm sẽ ảnh hưởng đến những thành viên khác như thế nào. Là đứa trẻ có trách nhiệm, nó sẽ không muốn để những thành viên khác thất vọng. Nó sẽ học cách để là một thành viên tốt, đó là một giá trị nổi bật trong xã hội phát triển nhanh chóng ngày nay.

– Con bạn sẽ tự chịu trách nhiệm và sẽ không làm bất cứ điều gì có hại cho mình và người khác. Bạn muốn con bạn làm những gì người lớn bảo hay học cách tự làm những gì nên làm? Bạn muốn con bạn cư xử đúng mực vì có người lớn ở xung quanh hay để phát triển kỹ năng kiểm soát hành vi của mình trong bất cứ hoàn cảnh nào? Khi con bạn biết gia đình yêu thương mình, nó sẽ tự biết rằng mình tự làm mình tổn thương không chỉ ảnh hưởng đến mình mà còn đến người yêu thương mình. Con bạn sẽ ngần ngại và nghĩ cẩn thận trước khi làm bất cứ điều gì.

Đừng đợi cho đến khi con bạn lớn mới dạy tính trách nhiệm vì suy nghĩ sẽ thành hành động, hành động làm nhiều lần sẽ thành thói quen. Một khi thói quen xấu được hình thành, sẽ mất nhiều thời gian hơn để thay đổi và thay bằng một thói quen tốt. Vì vậy “Hãy dạy con khi con còn nhỏ. Chẳng bao giờ là quá sớm để rèn tính kỷ luật cho trẻ. Những đứa trẻ có trách nhiệm sẽ lớn lên thành những người lớn có trách nhiệm”.

1421039312-be

B. Các biện pháp dạy cho trẻ tinh thần trách nhiệm:

1.Giải thích cho trẻ hiểu thế nào là có trách nhiệm bằng những việc đơn giản:

Trẻ có thể không hiểu thế nào là sống trách nhiệm và tại sao những trách nhiệm như đi làm và giữ cho nhà cửa ngăn nắp lại quan trọng đối với người lớn.

Trẻ có thể rất hào hứng khi bắt đầu phụ giúp những công việc nhỏ, nhưng các em cũng sẽ mau chán sau một thời gian ngắn. Vì vậy, cha mẹ nên giao cho trẻ những công việc cụ thể như giúp đỡ gia đình sẽ khuyến khích các em muốn làm nhiều việc hơn; đồng thời cũng tạo cho các em cảm giác mãn nguyện khi hoàn tất.

Bé sẽ không thể hoàn thành những nhiệm vụ quá khó. Bạn hãy bắt đầu từ những nhiệm vụ đơn giản: Bé có thể ném rác vào thùng rác, cho mèo ăn hoặc tưới cây. Nhiệm vụ bao gồm nhiều bước nhỏ phù hợp với các bé ở lứa tuổi này. Bé sẽ nản lòng khi bạn yêu cầu bé dọn dẹp phòng (bởi vì có hàng tá công việc trong khi thu dọn phòng). Thay vì vậy, bạn hãy yêu cầu bé “Con hãy đặt giầy của con lên giá.” Bạn sẽ ngạc nhiên bởi vì bé hãnh diện và độc lập hơn rất nhiều khi bé hoàn thành những việc đơn giản.

2.Giao cho trẻ làm những công việc phù hợp với khả năng:

Những trẻ được cha mẹ giao làm những việc phù hợp với khả năng của trẻ sẽ cảm thấy có tình cảm gắn bó với gia đình hơn và cảm thấy chúng là người đáng tin cậy, có khả năng đóng góp có ích và công việc, giúp ích được cha mẹ.

Cha mẹ nên nhớ, khi giao việc cho con phải chọn những công việc phù hợp với độ tuổi và mức phát triển của cá nhân. Không nên nhờ trẻ làm những việc nằm quá khả năng của trẻ. Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần thường xuyên nhắc nhở bé thực hiện những công việc được giao, bởi hầu hết các trẻ dưới 10 tuổi sẽ không thể gánh trách nhiệm hoàn toàn trong những việc thường ngày như tự mặc quần áo mà không cần người lớn nhắc nhở hay giám sát.

Cha mẹ cũng cần chia nhỏ những công việc lớn thành những việc nhỏ và hướng dẫn trẻ từng cách làm cụ thể. Có như vậy trẻ mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ cha mẹ đã giao và cảm thấy mình là người được cha mẹ tin cậy. Từ đó, trẻ sẽ hính thành được cái gọi là trách nhiệm đối với những việc mà cha mẹ đã giao cho mình.

3.Tôn trọng và tin tưởng trẻ:

Cha mẹ không nên lúc nào cũng coi trẻ là trẻ con không biết gì, mà có rất nhiều việc trong gia đình cha mẹ có thể tham khảo ý kiến của trẻ. Ví dụ như trong việc trang trí phòng của bé, cha mẹ nên hỏi con xem con thích đặt những món đồ ở đâu : “Con muốn đặt bàn học của con ở đâu?”. Nếu trẻ chưa đưa ra được ý kiến của mình, mẹ có thể gợi ý trẻ “Chúng ta có thể đặt ở cạnh cửa sổ này hơn hay góc kia hơn nhỉ?”. Như vậy, trẻ sẽ vui thích được đóng góp sức mình vào công việc gia đình và tạo cho trẻ tinh thần trách nhiệm.

4.Không nên trừng phạt khi bé chưa hoàn thành việc được giao:

Bởi như thế sẽ vô tình khiến bé trở thành người luôn lo lắng, căng thẳng khi nhận đước bất cứ việc gì bố mẹ nhờ cậy.

Việc trừng phạt hay la mắng bé khi chưa làm xong việc cũng khiến bé nghĩ mình không có đủ khả năng làm việc đó, rằng bé làm việc gì cũng khiến bố mẹ không hài lòng ưng ý. Từ đó, rất dễ dẫn đến việc những công việc sau bé chỉ làm qua lao, đại khái vì nghĩ rằng đằng nào mình cũng sẽ bị phạt vì làm không tốt.

5.Thường xuyên khen ngợi khi bé hoàn thành một việc nào đó được giao:

Việc khuyến khích, khen ngợi con vì những gì bé đã làm giúp cha mẹ cũng hết sức cần thiết. Cha mẹ nên kịp thời động viên bé mỗi khi bé làm tốt nhiệm vụ, có như vậy, bé sẽ cảm thấy những gì mình làm xứng đáng với những nỗ lực bé đã bỏ ra. Và nó sẽ là động lực cho việc bé hoàn thành tốt những việc khác sau này.

Nhiều cha mẹ quên mất việc khen con khiến cho trẻ có cảm giác trẻ không được phép hưởng những thành quả do mình tạo nên. Và điều đó ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của trẻ. Điều đó khiến cho nhiều trẻ có suy nghĩ không muốn có trách nhiệm với việc mình làm.

Khuyến khích. ủng hộ tích cực sẽ giúp con bạn hiểu rằng các cố gắng của bé quan trọng và bạn đánh giá cao các cố gắng ấy. Bạn khen ngợi bé: “Con cho thức ăn của con Minu vào đúng chỗ rồi đấy” hơn là chỉ khen bé “Thật tuyệt!” Khi đánh giá, bạn phải chỉ ra chính xác những cố gắng của bé đã giúp đỡ người khác: “Bây giờ con đã đặt các thìa lên bàn, tất cả chúng ta có thể ăn tối. Nào, chúng ta cùng ngồi xuống!”

Hãy khiến cho trẻ thấy hãnh diện vì lòng nhiệt tình trách nhiệm của mình. Có một bé gái 10 tuổi phụ trách việc thu dọn rác trong nhà từ năm 5 tuổi. Trong vòng 5 năm đó bé gái này tự nhiên hình thành trong mình hứng thú với việc thu dọn rác trong nhà, vừa nghe thấy tiếng kẻng thu rác là ngay lập tức mang thùng rác ra đổ. Để khích lệ bé gái làm việc nhà cha mẹ bé đã tán thưởng công việc thu dọn rác của bé, khen bé giỏi giang và còn thường tán thưởng bé trước mặt mọi người. Làm như vậy có thể kích thích niềm tự hào của trẻ đối với việc chúng đang làm, dần dần hình thành cho trẻ thói quen và coi công việc này như một trách nhiệm.

6.Nêu gương và hướng dẫn:

Cách tốt nhất và có lẽ cũng là cách khó khăn nhất để bé thấm nhuần khái niệm về tinh thần trách nhiệm là hãy nêu gương và có trách nhiệm với chính những công việc của bạn – như đặt chìa khoá xe đúng chỗ thay vì để chúng lên bàn ăn hoặc xếp gọn gàng tạp chí của bạn thay vì vứt lung tung trên ghế.

Ngoài ra, bạn có thể khuyến khích con bạn qua việc hướng dẫn cách hoàn thành các nhiệm vụ đơn giản của bé. Bé sẽ bối rối khi bạn nói với bé rằng “Nào, con hãy giúp mẹ gấp quần áo nhé”, thay vì vậy bạn hãy bảo bé “Con xem mẹ cất những đôi tất và những chiếc quần lót vào ngăn quần áo nhé. Con có muốn giúp mẹ làm việc này không?” Nếu bạn mất quá nhiều thời gian để dạy bé 2 tuổi thực hiện một nhiệm vụ, thì nhiệm vụ đó quá phức tạp đối với bé.

7.Hãy biến công việc thành trò chơi.

Bạn hãy học tập những bữa tiệc tổ chức trong ngôi nhà dựng tạm đơn giản: cả làng giúp đỡ một gia đình dựng lên ngôi nhà đơn sơ, sau đó tất cả mọi người cùng chia sẻ bữa tiệc. Tất cả chúng ta đều thích làm việc khi chúng ta vui vẻ. Con bạn vui khi bé cùng làm việc với bạn, bé chưa coi công việc gấp quần áo là một nhiệm vụ – điều đó sẽ giúp bé vui vẻ cởi những bộ quần áo lông ấm áp và xếp chúng vào rổ. Hãy để bé lãnh đạo và nhảy nhót trong khi cùng bạn phủi bụi trên áo, hoặc thi xem ai xếp được nhiều quần áo nhất.

8.Thiết lập các công việc thường lệ.

Con bạn sẽ học hỏi tinh thần trách nhiệm dễ dàng hơn nếu bạn sớm sắp đặt các công việc hàng ngày. Hãy để bé biết rằng bé luôn phải đặt bát của bé vào chậu rửa sau bữa sáng, và giúp bạn nhặt các đồ chơi trong chậu sau khi tắm xong. Bé sẽ nhận thấy rằng các công việc vặt là một phần trong cuộc sống hàng ngày.

9.Nguyên tắc của Bà.

Theo tác giả của cuốn Twenty Teachable Virtues, tiến sĩ tâm lý Jerry Wyckoff đề nghị dùng “nguyên tắc của Bà” để dạy tinh thần trách nhiệm cho các bé ở tuổi tập đi. “Trong gia đình bạn, ‘nguyên tắc của Bà’ tạo ra những luật lệ mà mọi người đều phải tuân theo. Do đó, thay vì đưa ra một tối hậu thư (“Nếu con không làm cái này thì con sẽ không được làm cái kia”), nguyên tắc của Bà là ‘Khi con làm xong những gì phải làm thì con sẽ được làm những gì mà con muốn làm’.” Nếu con bạn đòi ăn bánh, bạn hãy trả lời bé “Khi nào con ngồi vào bàn ăn thì mẹ sẽ lấy một cái bánh cho con.” Mặt khác, khi bạn đưa ra tối hậu thứ “Nếu con dọn dẹp đồ chơi của con thì mẹ sẽ chiêu đãi con”, có nghĩa là bạn hối lộ cho những hành động bình thường của bé – điều này sẽ làm tăng khả năng bé quyết định rằng bé vẫn có thể sống mà không cần buổi chiêu đãi đó, do đó bé sẽ không dọn dẹp đồ chơi của bé.

10.Cho bé thời gian.

Bạn dễ bị xúi giục để cầm lấy bát của con bạn, rồi tự mình đặt nó vào chậu rửa. Bạn hãy thử chống lại ham muốn này. Thay vì vậy, hãy tập trung vào các cố gắng của con bạn nhiều hơn là tập trung vào kết quả của công việc hiện tại. Có thể bé chưa thể hoàn thành một công việc, nhưng phê bình bé hoặc tham gia vào các công việc của bé chỉ làm giảm mong muốn giúp đỡ bạn mà thôi. (Và bạn hãy nhớ rằng luyện tập sẽ giúp bé hoàn thiện.) Bạn cố động viên bé “Con đã dọn dẹp bát đĩa của con thật tốt. Mặc dù vậy, mẹ thích con đặt những chiếc đĩa bẩn của con vào chậu rửa chứ không phải đặt chúng lên giá.”

Cùng Danh Mục:

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *